Please enable JS

Chcę się zmienić, ale jakoś mi to nie wychodzi

23 lutego 2018 / Justyna Kaczorowska /Coaching/Moje Inspiracje/Rozwój osobisty

Czy zmiana zakończona sukcesem zależy tylko od naszej silnej woli i łutu szczęścia?

Zastanawiałaś się może, dlaczego niektóre osoby osiągają to, co sobie zaplanują? Dlaczego niektórzy potrafią  szybko schudnąć, rzucić nałóg z dnia na dzień, przestać jeść mięso i zacząć prowadzić zdrowy tryb życia bez pomocy specjalistów? Ile razy próbowałaś wdrożyć jakieś zmiany w swoim życiu, nawet niewielkie i ile razy kończyło się to totalną klapą, mega frustracją i poczuciem winy, że znów nie dałaś rady, że znów zabrakło Ci silnej woli, że jesteś beznadziejna? Podobne pytania zadawali sobie 3 uznani psycholodzy (i wielkie dzięki im za to!): J. Prochaska, J. Norcross i C. Diclemente. Rozpoczęli badania w tym zakresie i przebadali ponad 1000 osób, które samodzielnie, z sukcesem, dokonały trwałych zmian w swoim życiu. Doszli do wniosku, że zmiana osobista nie zależy ani od szczęścia, ani od silnej woli! Naprawdę! Wcale nie ściemniam. Trochę Ci ulżyło, prawda?:) Od czego zatem ona zależy? Zmiana jest procesem i każdy kto zrozumie, w jaki sposób zachodzi, będzie mógł tym procesem zarządzać i osiągnąć swój cel. Ty także! Poniżej przedstawiam etapy, przez jakie przechodzi osoba, która chce dokonać w swoim życiu trwałej zmiany. Oto one: Prekontemplacja, inaczej etap przedrefleksyjny. Jeśli jesteś na tym etapie, to nie odczuwasz żadnej potrzeby zmiany. Właściwie nie dostrzegasz problemu lub też nie chcesz go dostrzec. Docierają do Ciebie sygnały z otoczenia, że może jednak coś powinieneś zrobić ze sobą, ale skutecznie się przed nimi bronisz. Odczuwasz bardzo silny opór przed zmianą. Możliwe reakcje na tym etapie: Co? Ja mam się zmienić? Ja wcale nie muszę, nie mam żadnego problemu. To inni go mają! Kontemplacja, następuje etap refleksji. Nagle coś zaczyna do Ciebie docierać (A może jednak żona/mąż ma rację, że za dużo ważę?). Szukasz informacji, wiedzy, zaczynasz dostrzegać problem i zastanawiać się, co możesz z tym zrobić. I to jest ten moment, kiedy „chcę, ale nie mogę”. Czekasz na magiczny moment, mistyczny sygnał, który pozwoli Ci rozpocząć działanie (często tutaj pojawia się odwlekanie, fachowo nazwane prokrastynacją). Ten etap może trwać bardzo dłuuuugo. Przygotowanie. Wreszcie dajesz sobie jednak kopa w tyłek i podejmujesz decyzję, że jesteś gotowa się zmienić. „Ok! Decyzja podjęta! W najbliższym czasie, podejmę działanie.” Jest to etap, w którym podejmujesz pierwsze próby zmiany, planujesz działania, szukasz informacji, jak najlepiej to zrobić. Działanie. Akcja! Zaczynasz działać i czujesz się z tym bardzo dobre. Zmiana Twojego zachowania jest już widoczna dla innych osób. Zmiana staje się Twoim priorytetem. Jesteś mega zaangażowana. Podtrzymanie, czyli utrwalenie efektów. Podejmujesz działania, aby zapobiec nawrotowi starych nawyków i nie poddać się zbyt wcześnie. Zakończenie, ostatni etap zmiany to sukces. Działania, które podjęłaś są już zintegrowane z Twoim stylem życia. Nie wymagają od Ciebie takiego wysiłku, jak na początku. Omijają Cię pokusy i inne zagrożenia. Stare nawyki nie nawracają. Cały ten proces nazwali Transteoretycznym modelem zmiany (model skutecznej zmiany).
Model_skutecznej_zmiany_blog

Ale, ale, poczekaj! Przecież nie zawsze wszystko idzie jak z płatka, prawda? Owi badacze odkryli również , że osoby, które zakończyły proces zmiany z sukcesem, przechodziły przez wszystkie te etapy 3 lub 4 krotnie! Tylko niewielkiemu odsetkowi udało się zrobić to za pierwszym razem. Zmiana nie zachodzi również liniowo, a spiralnie.

Jakoś wcale Cię to nie dziwi, mam rację? Większość z nas podświadomie czuje, że zmiana nie jest wcale taka prosta i składa się z różnych etapów, wymaga pewnego od nas wysiłku. Ciekawe jest natomiast to, że bardzo istotne jest dopasowanie odpowiednich procesów wsparcia do poszczególnych stadiów zmiany. Jakie procesy wyodrębnili badacze?

  • Poszerzanie świadomości
  • Wsparcie społeczne
  • Wzbudzanie emocji
  • Ponowna samoocena
  • Zaangażowanie
  • Przeciwwarunkowanie
  • Kontrolowanie środowiska
  • Nagradzanie
  • Wspierające relacje

OK, ale co to właściwie oznacza w rzeczywistości?
Wyobraź sobie, że jest przełom roku, wtedy najczęściej dokonujemy podsumowań i wyznaczamy sobie cele na Nowy Rok. W podniosłej atmosferze kończącego się roku, postanawiasz zmienić całe swoje życie albo chociaż jedną, ważną dla Ciebie rzecz, np. postanawiasz sobie, że w nowym roku będziesz uprawiać sport, zdrowiej się odżywiać, więcej czytać lub też zmienisz swoją pracę. Komunikujesz to swoim najbliższym, znajomym, przyjaciołom i tuż po Sylwestrze zaczynasz realizować swoje plany. Słomiany zapał wystarcza Ci (według amerykańskich naukowców, ech, tak znowu to zbadali) na mniej więcej 2 tygodnie. A potem co? Znów wracasz do starych nawyków. Okrutne, ale tak niestety jest.

Ale pewnie zechcesz zapytać: dlaczego tak się dzieje?
Powodów może być wiele. Według modelu, który powyżej przestawiłam, mogły zadziać się 2 rzeczy: być może pominęłaś dwa etapy zmiany (kontemplacji, przygotowania) i wkroczyłaś od razu w fazę działania. Lub być może zabrakło Ci w ogóle etapu prekontemplacji, na którym istotne jest poszerzenie swojej świadomości (zdobycie nowej wiedzy). Dopasowanie odpowiednich procesów do każdego etapu zmiany jest też nie do przecenienia. Dlatego zanim zaczniesz działać, powinnaś się zastanowić, czy naprawdę tego chcesz. Jak już się zastanowisz, to zdobyć jak najwięcej informacji na temat Twojego problemu (np. dowiedzieć się o szkodliwości spożywania fast foodów, braku ruchu czy skutków palenia papierosów, a także zdobyć wiedzę na temat tego, jak komponować posiłki, ile kalorii spożywać na co dzień oraz jakie ćwiczenia powinnaś wykonywać), powinnaś pobudzić też jakoś swoje emocje i wzmóc zaangażowanie (np. poprzez oglądanie filmów traktujących o twoim celu – wyzwaniu) czy też poprosić o wsparcie bliską Ci osobę, gdy dopadnie Cię gorszy dzień. 

Kiedy już wszystko sobie przemyślisz i podejmiesz świadomą decyzję, że naprawdę chcesz tej zmiany, to powinnaś się do niej przygotować, określając plan działania i konsekwentnie, krok po kroku, zacząć go realizować. Istnieje wiele sposobów na to, aby utrzymać wysoką motywację na etapie działania. Pamiętaj też, że działanie nie oznacza jeszcze sukcesu. Po osiągnięciu swojego celu powinnaś zaś zachować czujność, aby nie pozwolić na powrót starych nawyków. Typowym dowodem na to, jak łatwo jest stracić kontrolę i wrócić do dawnych nawyków, jest występujący często po skutecznym odchudzeniu tzw. efekt jo–jo. Kiedy planujesz, że schudniesz określoną liczbę kilogramów, w określonym czasie i to osiągasz, przeważnie tracisz czujność. Pomijasz etap podtrzymania, który jest tak samo ważny, jak pozostałe. Dlatego ważne jest, aby mieć większą świadomość tego, przez jaki etap przechodzisz, czego na nim się możesz spodziewać i co robić dalej, żeby twoje wysiłki nie poszły na marne.

Życzę Ci wielu sukcesów w drodze do zmiany i samych trwałych metamofroz!

Podał Ci się wpis? Podaj dalej, skomentuj lub polub moją stronę na FB: Coaching wzmacniania pewności siebie

  Zobacz także Coaching samooceny
Zobacz także Biznes coaching
Zobacz także Mentoring

O autorze

Inne artykuły


O blogu i o mnie

Cześć!

Nazywam się Justyna. W moim życiu mam dwie pasje:💗coaching i malarstwo. Uwielbiam pracować z klientami coachingowo nad poprawą ich samooceny i brakiem pewności siebie oraz pomagać im odkrywać swoje potrzeby, wartości, pasje. Lubię wspierać ich 💪 w kreowaniu wizji swojego biznesu, a następnie doradzać w kwestiach strategii i marketingu.

Na moim blogu dużo piszę o tym, skąd się bierze niska samoocena oraz brak pewności siebie, jak możemy poprawić naszą samoocenę i zwiększyć pewność siebie, wzmocnić poczucie własnej wartości. Przedstawiam liczne ćwiczenia na budowanie pewności siebie i asertywność. Rekomenduję zmianę siebie poprzez coaching (swojego myślenia, nawyków), by wieść życie w zgodzie ze sobą, być bardziej spełnionym i przez to także bardziej szczęśliwym człowiekiem.

Zapraszam Cię zatem do tego mojego świata, rozgość się proszę w nim, mam nadzieję, że znajdziesz tutaj to, czego szukasz…

Zapisz się na mój bezpłatny Newsletter
i odbierz kilka ćwiczeń pomagających
budować pewność siebie!